اظهارنامه گمرکی چیست؟ بازرگانی مهیر

راهنمای کامل اظهار نامه گمرکی و مدارک موردنیاز

(زمان مطالعه: ۳ دقیقه)

اگر با واردات یا صادرات کالا سروکار دارید، حتماً با مفهوم اظهارنامه گمرکی و اهمیت تنظیم صحیح آن مواجه شده‌اید. ثبت اطلاعات دقیق در اظهارنامه، ارائه مدارک موردنیاز و طی‌کردن مراحل قانونی، از مهم‌ترین بخش‌های فرآیند ترخیص کالا از گمرک (راهنمای کامل برای تازه کارها) است و هرگونه اشتباه یا نقص در اطلاعات می‌تواند روند ترخیص را با تأخیر مواجه کند.

اما برای تنظیم اظهارنامه گمرکی به چه مدارکی نیاز است؟ مراحل ثبت و ارائه آن چگونه انجام می‌شود و چه اطلاعاتی باید در اظهارنامه درج شود؟ همچنین، اظهارنامه گمرکی چه نقشی در تعیین حقوق و عوارض گمرکی و انجام تشریفات ترخیص کالا دارد؟

در این مقاله، به‌صورت کامل و کاربردی با اظهارنامه گمرکی، مدارک موردنیاز، نحوه تنظیم و ثبت، مراحل انجام کار و اطلاعاتی که باید در آن درج شود آشنا می‌شوید. اگر می‌خواهید فرآیند اظهار کالا را با آگاهی بیشتری انجام دهید، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.

 

 

مختصری درباره اظهارنامه گمرکی

اظهارنامه گمرکی برای فعالان حوزه واردات و صادرات، اصطلاحی آشنا و یکی از مراحل مهم انجام تشریفات گمرکی است. به زبان ساده، اظهارنامه گمرکی سندی قانونی است که صاحب کالا از طریق آن، مشخصات و اطلاعات کالای خود را به گمرک اعلام می‌کند تا فرآیند بررسی و ترخیص آن انجام شود. هر کالایی که از مسیر واردات یا صادرات وارد فرآیند گمرکی می‌شود، باید مراحل قانونی مربوط به اظهار و ترخیص را طی کند؛ فرآیندی که گاهی به دلیل نقص مدارک، مغایرت اطلاعات، مسائل مربوط به تعرفه یا سایر موارد، با چالش‌هایی همراه می‌شود. آشنایی با چالش‌های واردات و ترخیص می‌تواند به صاحبان کالا کمک کند تا با آمادگی بیشتری این مراحل را طی کرده و از بروز تأخیر و هزینه‌های اضافی جلوگیری کنند.

بگذارید طور دیگری توضیح دهیم؛ وقتی کالایی برای واردات یا صادرات در ورودی هر کشور به گمرک می‌رسد، می‌بایست مورد بررسی قرار گیرد؛ اما از آنجایی که ماموران گمرک، اطلاعی از محموله ندارند، باید سندی تنظیم شده و وضعیت بسته در آن شرح داده شود.

گمرک با بررسی دقیق اظهارنامه و تطبیق آن با وضعیت کالا، مجوز خروج کالا از گمرک را صادر خواهد کرد. (البته مشروط بر آنکه مغایرتی بین اظهارنامه با وضعیت کالا، وجود نداشته باشد.) با این تفاسیر، تنها کالایی در گمرک پذیرش یا ترخیص می‌گردد که اظهارنامه گمرکی آن تحویل گمرک داده شده باشد.

وظیفه تنظیم اظهارنامه بر عهده صاحبان کالا است؛ آن‌ها می‌توانند از نماینده قانونی و یا وکیل برای آماده کردن و تکمیل اظهارنامه کمک بگیرند. آنطور که به نظر می‌رسد، حتی دلال گمرک نیز می‌تواند در فرایند تهیه اظهارنامه، به صاحب محصول کمک کند. کسی که اظهارنامه را تکمیل کرده، باید آن را به همراه امضا، گواهی مبدا، فاکتورها و دیگر اسناد و مجوزهای لازم به گمرک تحویل بدهد.

امروزه به غیر از مراجعه حضوری برای معرفی کالا به گمرک، روش دیگری نیز وجود دارد و آن ثبت مشخصات کالا در سامانه epl است. با این کار، اظهارنامه آنلاین به صاحبان کالا ارائه خواهد شد.

مدارکی که برای تنظیم اظهارنامه کالا بدان نیاز دارید

تنظیم اظهارنامه گمرکی، مقدماتی دارد که اولین و مهمترین آن، جمع آوری اسناد و مدارک مورد نیاز است.

این مدارک عبارت‌اند از:

• بیمه نامه
• فاکتور خرید
• گواهی مبدا کالا
• اعلامیه تامین ارز
• پیش فاکتور کالاها
• فهرست عدل‌بندی
• وکالتنامه (رسمی)
• بارنامه و ترخیصیه
• مجوزات ثبت سفارشات
• یک نسخه کپی از کارت بازرگانی
• پروانه صادراتی پروانه بهره برداری
• مجوزهایی که شامل گواهی استاندارد و بهداشت، انرژی اتمی و… می‌شود.

 

مراحل پر کردن اظهارنامه گمرکی

تنظیم اظهارنامه گمرکی فرایند سخت و پیچیده‌ای نیست. کسی که می‌خواهد این اظهارنامه را آماده کند، در اولین قدم باید اطلاعات مورد نظر را در فرم‌های مخصوصی که به او داده اند، با دقت تمام درج نماید.

مواردی که در اظهارنامه گمرکی نوشته می‌شود:

• تعداد و وزن کالاها
• ارزش اقتصادی کالا
• چگونگی حمل و نقل کالا
• نام کشور مقصد و مبدا کالا
• مشخصات مربوط به گمرک و زمان ثبت محصول
• مشخصات شرکتی که اقدام به وارد کردن کالا نموده است.
• این که آیا اظهارنامه به صادرات مربوط می‌شود یا واردات؟

پس از تکمیل اظهارنامه، تاریخ تنظیم آن در قسمت مورد نظر درج شده و با قید امضاء، همراه با دیگر مجوزات اخذ شده و برخی اسناد، به گمرک تحویل داده می‌شود. پس از آن، نوبت به بررسی فیزیکی اظهارنامه می‌رسد که توسط فرد ارزیاب به دقت انجام شده و مندرجات آن، کنترل خواهد شد.

اگر مشخصات محموله با آنچه در اظهارنامه درج شده، مغایر نباشد، برگه را ارزیاب امضا کرده و به کارشناس سیستم ارزیابی تحویل می‌دهد. کارشناس نیز موارد نوشته شده در اظهارنامه را مورد بررسی قرار می‌دهد و چنانچه صحت آن مورد تائید باشد، برگه را امضا می‌کند.

در مرحله آخر، نوبت رئیس سرویس ارزیابی است که با بررسی نهایی کالا، اظهارنامه را امضا کرده و آن را به مرکز صندوق و صدور پروانه ارسال خواهد کرد. در اینجا صندوقدار، مبلغ حساب شده سیستمی را با مبلغ فیشی که مشتری پرداخت کرده مطابقت می‌دهد و چنانچه مشکلی نباشد، پروانه گمرکی چاپ شده و به همراه رسید به صاحب کالا تحویل داده خواهد شد. حال می‌توان کالا را به سادگی مرخص کرد.

اما اگر آنچه در اظهارنامه آمده با وضعیت کالا همخوانی نداشته باشد چه؟ سوال خوبی است؛ در این صورت نه تنها مجوزی صادر نخواهد شد، بلکه وارد کننده یا صادر کننده کالا، جریمه می‌شوند. (برخی افراد، در اظهارنامه، به قصد دور زدن گمرک، از قوانین دیگری استفاده می‌کنند که در صورت مشمول پرداخت هزینه‌ای گزاف خواهد شد.)

نکاتی در باب تهیه اظهارنامه گمرکی

اطلاعات وارد شده در اظهارنامه، باید کاملاً دقیق و بدون کوچکترین نقص باشد. درج اطلاعات جزئی و کلی درباره کالا و ارزش آن در اظهارنامه گمرکی ضروری است. پس از تکمیل و بررسی‌های بیشتر، توسط گمرک پذیرفته شده و متخصصان به ارزیابی دقیق آن خواهند پرداخت.

اظهار نامه سندی است کتبی؛ اما چنانچه واردات غیر تجاری کالا توسط مسافران صورت گیرد، اظهارنامه شفاهی بر مبنای توضیحات وارد کننده کالا، ارائه شده و مورد قبول است.

و اما درباره تعرفه گمرکی؛ منظور از تعرفه گمرکی، مالیات و عوارضی است که دولت، به دلیل حمایت از کالاهای وارداتی دریافت می‌کند. پر واضح است که هر نوع از کالا، تعرفه گمرکی خاص خود را دارد.

تعرفه گمرکی هر کدام از کالاها، در نمانکلاتور درج شده است. نمانکلاتور، همان کاتالوگی است که مشخصات کالا در آن شرح داده می‌شود. این کاتالوگ، یک جدول دارد و در آن، عوارض گمرکی و حقوق بعلاوه میزان مالیات بر کالاهای گوناگون، نوشته خواهد شد. هدف از به کار بردن نمانکلاتور، نام‌گذاری دقیق، یکپارچه و قانونمند کالاها است.

توجه داشته باشید که به موجب اطلاعیه‌ای که گمرک جمهوری اسلامی ایران صادر کرده، اسنادی که قرار است ضمیمه اظهارنامه‌های گمرکی شوند تنها به شرطی پذیرفته می‌شوند که اطلاعات مرتبط با کالا، با فرمت استاندارد بین المللی، مطابقت داشته باشد.

شایان ذکر است که انجام عملیات گمرکی، تنها باید در گمرک‌های مجاز انجام می‌شود. نام این گمرکات، از طریق اداره گمرکات اعلام خواهد شد. نکته دیگر، درباره تشریفات گمرکی ویژه است. این تشریفات، زمانی انجام می‌شود که کالای مورد نظر، تاریخ مصرف داشته باشد؛ مانند محصولات کشاورزی.

جمع‌بندی

همانطور که متوجه شدید، برای تنظیم اظهارنامه گمرکی، باید مرحله به مرحله جلو رفت. اگر شما نیز قصد دارید اظهارنامه گمرکی تهیه کنید، بهتر است با افرادی که در این زمینه تجربه و تخصص لازم را دارند مشورت نمایید. این کار برای تنظیم اظهارنامه‌ای بدون نقص و کامل، ضروری است. مجموعه اینترنتی ما خدماتی در این زمینه انجام می‌دهد که با برقراری تماس و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید از آن بهره‌مند شوید.