آیا تاکنون نام تشریفات گمرکی به گوشتان خورده است؟ وقتی از تشریفات گمرکی صحبت میکنیم، منظورمان مراحلی است که برای ترخیص کالاهای صادراتی و وارداتی طی میشود. تشریفات گمرکی، با قوانین کارهای گمرکی و آیین نامههای اجرایی مطابقت دارد و از تنظیم اظهارنامه و ارائه آن به گمرک آغاز خواهد شد. قبل از ارائه توضیحات بیشتر در این باره، اجازه دهید کمی راجع به ترخیص کالا صحبت کنیم.
ترخیص کالا؛ هدف تشریفات گمرکی
وقتی به عنوان یک تاجر تصمیم به واردات یا صادرات یک کالا میگیرید و میخواهید تجارت را فراتر از مرزهای کشور خود دنبال کنید، باید بدانید که کالاهای شما در ورودی مرز به گمرک تحویل داده میشود و شما با طی مراحل ترخیص کالا، میتوانید آنها را تحویل بگیرید. روند ترخیص کالا، از طریق اداره گمرک کشور و نیز کشور پذیرنده اجرا خواهد شد.
همانطور که میدانید دولت به سازمان گمرکات، مجوز اعمال سیاستهای وابسته به صادرات و واردات کالا را داده است؛ البته این سیاست ها، در همه کشورها یکسان نیست و افرادی که به دنبال حمل و نقل کالا از مرزها هستند، باید با خط مشی تجارت در کشور خود آشنا شوند.
تجار برای ترخیص کالای خود، ملزم به پرداخت عوارض گمرکی هستند. اداره گمرک با جمع آوری این عوارض، امکان حمل و نقل آسان را فراهم خواهد کرد. وقتی کالایی از سواحل خارج میشود، بخشی از تشریفات گمرکی طی شده و گمرک، فرایند ترخیص کالا را انجام میدهد و اداره گمرک کشور مقصد، کالا را برای ورود به داخل کشور، ترخیص خواهد کرد. با ورود محموله به داخل کشور، در منطقهای که گمرک مشخص کرده، انبار میشود و در انتظار طی مراحل ترخیص میماند. اما آیا میدانید این مراحل کدامند؟
مراحل ترخیص کالا از گمرک:
- بررسی اسناد و مدارک
- محاسبه عوارض گمرکی و مالیات
- پرداخت عوارض و مالیات مشخص شده
- ترخیص کالا
اظهارنامه؛ مهمترین اصل در تشریفات گمرکی
اصل بسیار مهم تشریفات گمرکی، اظهارنامه است. وقتی از اظهارنامه گمرکی صحبت میکنیم، منظورمان سندی قانونی است که با نظر به آن میتوان به محتوا و ارزش آنچه قرار است وارد یا صادر شود، پی برد. اظهارنامه، به منظور اطمینان از تطابق معاملات و پرداختهای مالیاتی و عوارض تهیه شده و توسط مسئولان گمرک در کشور مبدا و مقصد مورد استفاده قرار میگیرد.
همانطور که گفته شد، ترخیص کالا، عملیات مرخص کردن کالا پیش از واردات یا صادرات از گمرک است. اگر اظهارنامه به عنوان یک سند قانونی، به درستی تنظیم شده و کاملاً دقیق باشد، فرایند عبور از مرز به سادهترین شکل ممکن پیش میرود.
تشریفات گمرکی شامل چه مواردی است؟
دانستیم که ترخیص کالا یا همان Customs formalities، مراحلی دارد که مطابق با قوانین امور گمرکی و برخی اساس نامههای اجرایی در نظر گرفته شده و تاجر ملزم به اجرای آن است. (منظور از آیین نامه اجرایی، همان تنظیم اظهارنامه گمرکی است که باید به اداره گمرک تحویل گردد.)
توجه داشته باشید که تشریفات گمرکی برای کالاهای وارداتی و صادراتی متفاوت است. در این قسمت تشریفات گمرکی برای کالاهای وارداتی را با هم مرور خواهیم کرد.
تشریفات گمرکی برای واردات چه مواردی را شامل میشود:
- تنظیم اظهارنامه مبادله کالا که با علامت DEB مشخص میگردد.
- انتقال تحت کنترل گمرک: ترانزیت انواع کالا تحت کنترل گمرک
- رهاسازی به منظور مصرف: این مورد، ترخیص کالا هنگام ورود، پرداخت کردن مالیات و عوارض در گمرک را شامل میشود.
- پذیرش موقتی: این فرایند، یعنی وارد شدن کالاهای تجار به قلمرو ثالث که هدف از آن پردازش و تعمیر تا صادرات مجدد آن است. پذیرش موقت، بدون نیاز به پرداخت مالیات و عوارض میباشد.
- پردازش داخلی: واردات مواد اولیه بدون مالیات و عوارض به منظور پردازش و صادرات دوباره کالا به کشور ثالث را شامل میشود؛ در واقع این فرایند، حفاظت سوابق موجودی و تایید آن است.
- استفاده نهایی: منظور خارج کردن کالاها از گمرک آن هم بدون پرداخت عوارض گمرکی است. این فرایند به منظور پردازش (مجوزی که برای استفاده نهایی صادر شده، سهمیه و حسابداری مواد) میباشد.
- ذخیرهسازی پیوندی: منظور از ذخیرهسازی پیوندی، قرار دادن محصولات در انبار پیوند خورده، اجازه تقسیم کردن قطعات برای خروج جزئی از گمرک موقع خارج شدن از انبار و امنیت صرفاً برای مالیات و عوارض است.
- اجرای شیوه ترخیص کالا از گمرکات داخلی
و اما تشریفات گمرکی که برای صادرات کالا انجام میشود، مشمول چه مواردی است:
- تهیه اظهارنامه و ارائه آن
- صادرات موقت: در این فرایند، کالاهای صادراتی، به کشور ثالث صادر خواهد شد. کالا در آنجا میماند تا پس از طی مراحلی، مجدداً واردات آن انجام شود.
- پردازش خارجی: منظور از پردازش خارجی یا بیرونی، صادرات مواد اولیه (به منظور پردازش) به کشور ثالث است. این فرایند پیش از واردات مجدد محصول نهایی و با دریافت مالیات (این نوع از مالیات، متفاوت از مالیات واردات است.) صورت میپذیرد.
- صادرات نهایی: مرخص کردن کالا از گمرکات
- اجرا شیوه ترخیص کالا از گمرکات داخلی است.
چند نکته مهم برای ایجاد سهولت در انجام تشریفات گمرکی
برای کسانی که آشنایی چندانی با صادرات و واردات کالا ندارند، شاید فرایند ترخیص کالا، ساده به نظر برسد؛ گویی هیچ پیچیدگی در این پروسه نیست و همه میتوانند به سادگی با تهیه اسناد و مدارک و تنظیم اظهارنامه، از عهده آن برآیند. اما واقعیت چیز دیگری است! در واقع این روند بیش از آنچه فکر میکنید سخت و طاقت فرسا است. این سختی به ویژه کسانی را که به تازگی به دنیای تجارت قدم گذاشته اند، تحت تاثیر قرار میدهد و حتی گاه آنها را از ادامه مسیر ناامید میکند؛ اما خبر خوب این است که خوشبختانه با رعایت چند نکته میتوان بر این سختی فائق آمد و این فرایند را سادهتر کرد.
اما این نکات کدام اند:
- استخدام یک شرکت بازرگانی و یا حمل و نقل باتجربه و متخصص
- کسب اطمینان از جامعیت و کامل بودن اسنادی که باید تهیه شود.
- پیوند زدن اسناد و مدارک به محموله
- بستهبندی درست کالاها
جمعبندی
آنچه در این مقاله بیان شد، کوششی بود برای آشنا کردن شما با تشریفات گمرکی که اصل مهمی در صادرات و واردات کالا است. همانطور که گفته شد، با رعایت چندین نکته میتوان به انجام تشریفات کالا سرعت بخشید و این روند را تسهیل کرد؛ از جمله کمک گرفتن از یک مرکز بازرگانی با تجربه که عمری در این حوزه کار کرده و صاحب تخصص باشد. ما در این مجموعه اینترنتی در کنار شما هستیم و آمادهایم تا به پرسشهایی که در این باره دارید، پاسخ دهیم. پس فرصت را از دست ندهید و هم اکنون با ما تماس بگیرید.
