
مسیر گمرکی چطور تعیین میشود؟
ترخیص کالا از گمرک طی مراحل مختلفی انجام میگیرد که تعیین مسیر گمرکی را میتوان یکی از مراحل مهم این فرایند به شمار آورد. مسیر گمرکی تعیین میکند که کالا میتواند بدون نیاز به کنترلهای بیشتر به صندوق ارجاع داده شود یا نه ارزیابیهای دقیقتری برای تایید اسناد و مدارک ارائه شده و مطابقت آنها با کالا موردنیاز است.
کالا پس از ثبت اظهار در سامانه جامع تجارت (EPL) به مرحله تعیین مسیر گمرکی وارد میشود. در این مرحله کالاها به صورت رندوم توسط کارشناسان گمرک تحت ارزیابی و بررسی بیشتر قرار میگیرند. مسیرهای گمرکی در همه گمرکات در حال حاضر شامل مسیر سبز، مسیر زرد و مسیر قرمز است.
تعیین مسیر گمرکی با هدف اعمال کنترلهای گمرکی در راستای بررسی کالا در حداقل زمان و ترخیص آن در سریعترین زمان ممکن انجام میگیرد.
مسیر های گمرکی؛ مسیر سبز، زرد و قرمز

مسیر سبز گمرکی
مسیر سبز بهترین و سریع ترین مسیر است. پس از ارجاع به صندوق، مجوزهای لازم اخذ شده و هزینههای گمرکی پرداخت شده، کالا به درب خروج هدایت و ترخیص میشود.
در صورت ارائه اسناد کامل و صحیح، و اطلاعات در اظهار نامه و رسید پرداخت صحیح بوده باشند، کالا بدون نیاز به بازدید فیزیکی و مجوز خاص، با دریافت شماره ارزیابی از سامانه، به درب خروج هدایت میشود. این فرآیند ترخیص در مسیر سبز عمدتاً در یک روز کاری انجام میشود.
از جمله مهمترین عواملی که باعث میشوند کالای وارداتی در مسیر سبز قرار گیرد، عبارتند از:
-
عدم وجود تخلف در اظهار کالا
-
کالاهای وارداتی شرکتهای تولیدی دارای کارت بازرگانی
-
خوش حسابی صاحب کالا در محاسبه و پرداخت مالیات
-
عدم وجود هر گونه تخلف در استفاده از کارت بازرگانی
مزایای قرارگیری کالا در مسیر سبز گمرکی
همانطور که قبلاً ذکر شد، مسیر سبز بهترین راه برای ترخیص کالا از گمرک است. کالاهای قرار گرفته در این مسیر، به سرعت مراحل ترخیص خود را طی میکنند و بدلیل عدم نیاز به مجوز قانونی، بدون هر گونه ریسک و بدون نیاز به اخذ استانداردهای اجباری میباشند.
مسیر زرد گمرکی
در مسیر زرد، کارشناسان مجاز اسناد را با دقت بررسی میکنند. در صورت نیاز، کالا به مسیر قرمز هدایت میشود، اما اگر بررسیهای بیشتری لازم نباشد، اسناد کالا تایید میشود. این بررسی شامل ارزش و تعرفه کالا است تا مطابقت با اسناد ارائه شده تأیید شود. تایید نهایی کالا به آزمایشات بستگی دارد و کالا باید استاندارد مورد تأیید قرار گیرد. با این حال، در مسیر زرد، کالا فیزیکی بررسی نمیشود و تنها اسناد ارزیابی میشوند.
اگر نیاز به اخذ مجوز از سازمانهای مربوطه وجود داشته باشد، از صاحب کالا یا کارگزار گمرکی خواسته میشود تا مجوزات موردنیاز را اخذ کنند. پس از اخذ مجوزات و تسویه هزینههای گمرکی، کالا به تشریفات گمرکی در درب خروج ارجاع داده میشود تا پس از طی مراحل لازم ترخیص شده و بارگیری شود.
عامل اصلی تعیین مسیر زرد برای کالا، سابقه ترخیص آن در سه ماه گذشته میباشد.
مسیر قرمز گمرکی
در مسیر قرمز، کالا به صورت فیزیکی توسط ارزیابان و کارشناسان حاضر در محل با دقت و کمال میزان بررسی میشود. کارشناسان در این مرحله مشاهدات خود را درباره هر مغایرت ممکن میان کالا و ارائه شده اسناد، بررسی و در سامانه EPL ثبت میکنند. این گزارش به عنوان کامنت در اظهارنامه نیز درج میشود و توسط کارشناس مجازی مورد بررسی قرار میگیرد.
کالاهای در مسیر قرمز قرار گرفته، نسبت به دیگر کالاها نیازمند مدت زمان بیشتری برای ترخیص از گمرک هستند. این کالاها هم از نظر اسناد و مدارک و هم به صورت فیزیکی تحت ارزیابی قرار میگیرند.
معمولاً مسیر قرمز برای کالاهایی اختصاص دارد که صاحبان آنها به تازگی کارت بازرگانی خود را اخذ کردهاند. همچنین، در صورت عدم امکان بررسی مدارک و اسناد در سامانه جامع تجارت به هر دلیلی، کالا برای بررسیهای بیشتر در مسیر قرمز گمرکی قرار میگیرد.
برخی از عوامل دخیل در تعیین مسیر گمرکی
عوامل متعددی در تعیین مسیر گمرکی کالای وارداتی میتوانند موثر باشند که از جمله آنها میتوان به عوامل زیر اشاره نمود:
-
ارزش کالا
-
نوع کالا
-
کشور مبدأیی که کالا از آن وارد شده است.
-
فرد مسئول اظهار کالا
-
سابقه ترخیص کالا طی سه ماه اخیر
خوش حسابی صاحب کالا و عدم ارتکاب هرگونه تخلف از طرف وی
کالاها چگونه وارد تعیین مسیر گمرکی میشوند؟
انتخاب کالاها برای بررسی بیشتر به صورت تصادفی انجام میشود و پیش از ثبت اظهارنامه و دریافت کد کوتاژ، صاحب کالا اطلاعی از مسیر قرارگیری کالا ندارد. با این حال، دفتر واردات و فناوری گمرک ایران امتیازاتی در نظر گرفته است. شرکتهای خوش حساب و مشتریان خوش نام، به ویژه واحدهای تولیدی که کالاهای خود را به خط تولید وارد میکنند، در مسیر کنترلی سبز قرار میگیرند تا از ایجاد وقفه در ترخیص جلوگیری شود.
برخی کالاها نیازمند اخذ مجوزات خاصی هستند، به عنوان مثال مواد و تجهیزات پزشکی که نیاز به کنترل دقیق دارند و در مسیر قرمز قرار میگیرند. در این حالت، دلیل عدم بررسی بیشتر کالا مورد قبول نمیباشد.
تعیین مسیر گمرکی به عهده سامانه هوشمند الکترونیکی است و هیچ دخالتی از صاحب کالا یا کارگزار گمرک ممکن نیست. این سیستم هوشمند، کالاهای نیازمند کنترل دقیقتر را تشخیص میدهد و از این رو، نیاز به بررسی اسناد تمامی محمولهها نیست. صرفا برخی از محمولهها که احتمال ورود قاچاق، اسناد مخدوش یا ورود غیرقانونی را دارند، دقیقتر ارزیابی میشوند.
جمع بندی
ترخیص کالا فرآیند پیچیدهای است که در آن یکی از مراحل اساسی، تعیین مسیر گمرکی میباشد. این تعیین مسیر گمرکی، وضعیت کنترل کالا را مشخص میکند و با توجه به عواملی نظیر نوع کالا، شخص یا شرکت واردکننده، و سابقه ترخیص و … به صورت تصادفی انجام میشود. برای اینکه شرکتها و صاحبان کالاهای وارداتی بتوانند به موقع اقدام به ترخیص کالا نمایند، مفید است که در خصوص این مسیرها و نحوه تعیین آنها اطلاعات کافی را جمعآوری کنند.
استفاده از خدمات یک شرکت بازرگانی معتبر مانند “بازرگانی مهیر” میتواند بهترین روش برای ترخیص کالا از گمرکات کشور باشد. این شرکت با تجربه و اطلاعات کارشناسان خود میتواند شما را در کلیه مراحل ترخیص کالاها هدایت کرده و مشکلات احتمالی را به حداقل برساند.برای دریافت مشاوره از کارشناسان شرکت بازرگانی مهیر، میتوانید به صورت ۲۴ ساعته و در تمامی روزهای هفته تماس بگیرید. این امکان به شما کمک میکند تا در هر لحظه نیاز به راهنمایی داشته باشید و نگرانی در مورد هزینهها را نیز کاهش دهید.









