نحوه محاسبه سود تجارت

مقدار سود معاملات

واردات و صادرات یکی از ارکان اصلی اقتصاد هر کشوری است. به همین منظور، دولت برای پیشبرد برنامه های اقتصادی و پیشرفت در عرصه تجارت بین المللی، قوانینی را در زمینه امور گمرکی و ترخیص کالا وضع کرد. هزینه ورودی یکی از مهم ترین هزینه هایی است که هر بازرگانی باید بپردازد. اما تعریف دقیق هزینه ورودی چیست؟ سود معاملاتی در این موضوع کجاست و چگونه محاسبه می شود؟ آیا سود بازرگانی و حقوق گمرکی جزء مالیات های اصلی در حوزه واردات هستند؟

هزینه ورودی چقدر است؟

در قوانین گمرکی حقوق ورودی شامل سود بازرگانی، حقوق ۴ درصد و سایر عوارض است. در واقع سود معاملات بخشی از آن است که تاجران باید قبل از عرضه کالا بپردازند. به طور کلی می توان گفت که واردکنندگان برای دریافت مجوز ورود محموله تجاری خود به کشور، باید مبلغی را به عنوان حقوق ورودی به گمرک پرداخت کنند که ارزش کل هر کالا را مشخص می کند. این مبلغ نیز توسط دولت تعیین می شود.

سود کسب و کار

همچنین اگر مایلید با تعریف دقیق و قانونی این واژه آشنا شوید، باید به بند 1 قانون گمرک (1392) مراجعه کنید. در متن قانون آمده است. حقوق گمرکی به میزان چهار درصد (4%) ارزش گمرکی کالا به اضافه سود بازرگانی تعیین شده توسط هیات وزیران به اضافه وجوهی که طبق قانون گمرک وصول می کند و برای طبقات پیش بینی می شود. واردات کالا، اما با درج هزینه “خدمات انجام نمی شود.” در نهایت گمرک برای تعیین میزان مالیاتی که صاحب کالا باید بپردازد، کل ارزش گمرکی و حقوق ورودی را در نظر می گیرد و مالیات و عوارض جزء حقوق ورودی محسوب نمی شود.

منافع گمرکی و تجاری چیست؟

برای درک تفاوت سود بازرگانی و حقوق گمرکی به معرفی آنها می پردازیم.در ابتدا باید گفت که میزان حقوق گمرکی همواره دارای تعرفه مشخص بوده و 4 درصد ارزش کالاهای وارداتی را شامل می شود. از سوی دیگر سود تجارت هر محصول متفاوت است و هر ساله تغییراتی در سیاست‌های دولت در این بخش ایجاد می‌شود و هیئت وزیران هر سال در قالب بخشنامه نرخ آن را اعلام می‌کند. در واقع دولت قبل از اعلام سود تجاری سال به وضعیت اقتصادی کشور توجه می کند و تقاضا و عرضه کالاهای وارداتی را بررسی می کند تا در نهایت تعادلی در واردات کالا ایجاد شود. تجار نیز باید این هزینه را به صورت ریالی به گمرک پرداخت کنند. مبالغ جمع آوری شده نیز به درآمد ارگان های دولتی تبدیل می شود و در اداراتی مانند عوارض سالانه شهرداری، عوارض تعاون، هلال احمر، خدمات شهری، راه سازی، عوارض هوایی، عوارض دریایی، بهداشت، راهداری و غیره مصرف می شود. در هر صورت با تعیین سود بازرگانی می توان حقوق ورودی و بر این اساس میزان مالیات کالاهای وارداتی را تعیین و محاسبه کرد.

فرمول محاسبه سود کسب و کار

همانطور که گفته شد نرخ سود تجاری هر سال تغییر می کند و نمی توان عدد ثابتی برای آن تعیین کرد. اما به طور کلی برای به دست آوردن نرخ سود تجارت باید به عواملی مانند وزن، حجم یا تعداد کالا توجه کرد و در مورد طبقات سود تجارت بیشتر شناخت. البته در ایران معمولا وزن کالا در اولویت قرار می گیرد و کیفیت کالا چه نو، چه استوک و چه دست دوم تاثیری در نحوه پرداخت ندارد. روش دیگری که اغلب در حمل و نقل دریایی مورد استفاده قرار می گیرد، مبتنی بر CIF (تحویل کالا روی عرشه) است و با افزودن ارزش خالص کالا به همراه اجاره بها و حق ثبت سفارش به دست می آید.

معافیت از سود کسب و کار

برخی گروه ها و محموله های تجاری هستند که بر اساس تصمیم دولت و سیاست های تجاری از پرداخت سود تجاری معاف هستند. البته این گروه ها همچنان باید عوارض و مالیات 4 درصدی بپردازند. اکنون به معرفی موسسات و خدماتی می پردازیم که در هنگام ترخیص کالا از گمرک نیازی به پرداخت مالیات بر سود تجاری ندارند.

• موسسات ثبت اختراع
• موسسات نوآوری
• شرکت های فناوری اطلاعات
• موسسات دانش بنیان
• تولید محصولات اشتغالزا

همچنین گمرکاتی مانند خرمشهر، آبادان، بوشهر و… برای تجار جوان و تازه وارد تدابیری اندیشیده و برای جذب بیشتر این افراد و ایجاد انگیزه برای واردات کالا، تخفیف هایی در میزان سود بازرگانی در نظر گرفته اند.

درصد سود معاملات در سال 1402 چقدر است؟

با توجه به توضیحات ذکر شده در طول مقاله، نمی توان درصد ثابتی را برای سود تجارت انواع کالا در نظر گرفت. اما مانند سود تجاری ناشی از واردات خودرو که هر بار اصلاحیه ها و بخشنامه های جدیدی برای آن صادر می شود، باید منتظر ماند و دید برای سایر کالاها نیز بحث ملموسی وجود دارد یا خیر.

نکات و ویژگی های اضافی برای سود بردن از تجارت

• تنها مرجع دریافت سود بازرگانی گمرک ایران است که به ریال نیز پرداخت می شود.
• سود تجارت در واردات نهایی کالاهایی که اظهار شده و آماده ترخیص هستند منظور می شود.
• برخی از کالاها از سود تجاری معاف هستند و باید سالانه از جدول تعرفه گمرکی یافت شوند.
• در دفتر تعرفه گمرکی در قسمت حقوق ورودی توضیحاتی در خصوص سود تجارت و شرایط آن آمده است.
• سود تجارت در انواع کالاها (کیفیت بالا و بی کیفیت) لحاظ می شود.

سود کسب و کار

بازرگانان برای ترخیص کالاهای وارداتی خود باید هزینه ای به گمرک بپردازند. یکی از این هزینه ها که نوعی مالیات غیرمستقیم است سود بازرگانی نام دارد، که آن نیز جزء مالیات بر درآمد محسوب می شود و نرخ آن سالانه توسط دولت تعیین می شود. برای محاسبه نسبت سود تجارت باید به وزن، حجم و تعداد کالا توجه کرد و در نهایت ارزش خالص، هزینه ارسال و هزینه ثبت سفارش را با هم جمع کرد. البته همه این هزینه ها سالانه متفاوت است. دولت برای تشویق بیشتر بازرگانان و افزایش سطح اشتغال امتیازاتی برای مناطق آزاد و برخی گمرکات مانند جزیره هرمز، بندر خرمشهر و آبادان در نظر گرفته است.